23 NİSAN YAKLAŞIRKEN

ULUSLARARASI AF ÖRGÜTÜNÜN 2010 TARİHLİ RAPORU

   Mustafa Kemal Atatürk' ün çocuklara armağanı Çocuk Bayramı'na -1980 darbesi döneminin MGK kararıyla isminin son hali 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olmuştur- kısa bir zaman dilimi kaldı. Peki 23 Nisan' da birkaç 'çocuğun' başbakanın cumhurbaşkanın koltuğuna bir günlüğüne yerleşmececilik oyunlarının, stadyumlardaki klasik gösterilerin dışında Çocuk Bayramında aklımıza ne geliyor? Mesela cezaevlerindeki binlerce çocuk geliyor mu? Yaşama 1-0 geriden başlayıp hayatını kendi küçük ellerinde zor şartlar altında kurmaya ve devam ettirmeye çalışan çocuk işçiler geliyor mu? Ya da -başbakanın tesadüfen belki de hayatı boyunca sadece bir kez imayla değindiği- madde bağımlısı çocuklar? Peki ya sayıları UNICEF'in araştırmalarına göre en az 40000 olan, sokaklarda yaşayan çocuklar?
   Kendimizi kandırmayalım, biz çocukların bayramını kutlarken, aslında yüzbinlerce mağdur çocuğun varlığının dahi toplum ve devlet tarafından 'unutulduğunu' kanıtlıyoruz...
   Sorun bu unutuluş olunca, unutulanı ya da kaale alınmayanı, 'önemsiz' görüleni suçlamak, yaptırıma tabi tutmak, kötü muameleye tabi tutmak toplum tarafından da çok farkedilmiyor, yadırganmıyor. Hal böyle olduğundan; -zaten buna baştan meyilli olan- polisimiz hakim rolüne, hakim ve savcılarımız kanun koyucu rolüne, siyasetçilerimiz ve hükümetimiz de savcı yerine geçip çocuk haklarını ihlal etme konusunda yüksek ihtisas yapmaktan geri kalmıyorlar, çekinmiyorlar... Yani öyle sanıyorum ki asıl önemli olan, 'haber' olması gereken şey 23 Nisan' da birkaç çocuğun bir günlüğüne başbakanın bakanların yerine geçmesi değil; polisimizin, yargımızın, hükümetimizin kendi konumlarından ve yetkilerinden taşarak birbirlerinin yerlerine geçmeleri konusunda kendilerinde yetki görmeleridir. Bu ayıptan en süratli şekilde kurtulmamız gerekmektedir.
   Bu bağlamda Uluslararası Af Örgütü' nün Türkiye' deki çocuk hakları ihlalleriyle alakalı 2010 tarihli "ÇOCUK HAKLARI EVRENSELDİR" başlıklı raporu, 23 Nisan yaklaşırken herkesin elinin altında ve aklının bir köşesinde durması gereken bir rapor. Aşağıda bu raporun sunuş kısmı bulunuyor:

   

  "Türkiye’de, bazıları 12 yaşında olmak üzere, binlerce çocuk, hükümet tarafından terörizme destek amacıyla yapıldığı ileri sürülen gösterilere katıldıkları iddiasıyla terörle mücadele yasaları altında yargılanmaktadırlar. Gösteriler Kürtler ile ilgili konulara odaklanmakta ve çoğu zaman polis ile çatışmalara sahne olmaktadır. Gösteriler sonucu tutuklanan ve yargılananların büyük çoğunluğunu çocuklar oluşturmaktadır. Bu rapor, tutuklama esnasında ve cezaevinde maruz kaldıkları kötü mumaleye ilişkin çocuklarla yapılan görüşmelere dayanmaktadır. Aşırı güç kullanımı ve kötü muameleye ilişkin çok sayıda ifadeye rağmen, hiçbir polis görevlisi adalet önüne çıkarılmamışdır. Çocuklar, polis karakollarının Çocuk Şubelerinden ziyade, Terörle Mücadele Şubelerinin yetişkinler için olan gözaltı birimlerinde tutulmaktadırlar. Avukatları ve sosyal hizmet görevlileri bulunmaksızın resmi olmayan bir şekilde sorgulanmaktadırlar. Haklarında iddianame düzenlendikten sonra mahkeme sonuçlanıncaya kadar aylarca gözaltında tutulmaktadırlar. Yargılamalar çoğunlukla temelsiz kanıtlara ve çocuklardan baskı altında alınan ifadelere dayanmaktadır. Bazıları uzun yıllar olmak üzere, davaların çoğu hapis cezalarıyla sonuçlanmaktadır. Türkiye yetkilileri uluslararası hukuk ve Türkiye yasaları gereğince çocukların tutuklama, gözaltı ve yargılama boyunca haklarını korumakla yükümlüdür. Ancak, bu haklar sistematik bir şekilde ihlal edilmektedir. Tutuklamalar ve yargılamalar halen devam etmektedir."

    Sonuç olarak, dilerim ki bu ve bundan sonraki çocuk bayramları, artık köhneleşmiş bakış açılarından en azından toplum olarak yavaş yavaş uzaklaştığımız, uzaklaşırken de kendilerinden kaçtığımız sorunlarımızla, ortağı olduğumuz günahlarımızla yüzleştiğimiz ve çocuklarımızı 'hiç'ler uğruna harcamadığımız günlere vesile olur...
                                                                                                                       Uğur Tabak